Dit zie je in een bevroren Johnston Canyon

Een beek die door kalksteen sneed

Johnston Canyon is het werk van Johnston Creek, die op weg naar de Bow River een smalle gleuf in de kalksteen heeft uitgeslepen. De wanden rijzen aan weerszijden dicht op, en op sommige plekken kun je vanaf de stalen loopbrug het gesteente aanraken.

Kalksteen lost langzaam op in water, dus de beek heeft gladde kommen en overhangen uitgesleten, plus een korte natuurlijke tunnel bij de Lower Falls (onderste watervallen). Gidsen op de ijswandelingen besteden aandacht aan die geologie, en daardoor is de tocht meer dan een wandelingetje naar twee watervallen.

De canyon ligt aan de Bow Valley Parkway, zo'n 25 km ten westen van het dorp Banff. Stalen loopbruggen zijn aan de wanden bevestigd, dus je loopt boven het water in plaats van ernaast.

Hoe de watervallen in ijs veranderen

Het ijs ontstaat niet zoals een vijver dichtvriest. Spatwater van de watervallen komt op de rotsen terecht en bevriest in dunne laagjes, en water dat uit scheuren in de wanden sijpelt doet hetzelfde, druppel voor druppel.

Na weken kou stapelen die laagjes zich op tot de vormen die je vanaf de loopbruggen ziet. Aan elke richel hangen ijspegels. Sijpelend water groeit uit tot gordijnen die langs de wanden vallen, en de watervallen zelf worden pilaren zo breed als een huis.

• Pilaren ontstaan waar een waterval recht naar beneden valt en het spatwater eromheen bevriest
• Gordijnen ontstaan waar water zich over een rotsplaat verspreidt en in plooien bevriest
• IJspegels omzomen de overhangen en de onderkant van de loopbruggen
• Paddenstoelvormige bulten groeien aan de voet van een waterval, waar het spatwater zich ophoopt

Hoeveel ijs er ligt, hangt af van de kou. Een lange vorstperiode bouwt grote formaties op, terwijl een dooi door een chinook ze een paar dagen kan laten slinken. Onze pagina over de beste tijd voor Johnston Canyon vertelt in welke maanden het ijs meestal het volst is.

Waarom een deel van het ijs blauw lijkt

De kleuren lopen van krijtwit tot diep glasachtig blauw, vaak binnen dezelfde wand. Wit ijs zit vol minuscule luchtbelletjes die het licht in alle richtingen verstrooien.

Dicht ijs zonder luchtbellen neemt een beetje van het rode uiteinde van het daglicht op, waardoor het licht dat terugkomt naar je oog blauw lijkt. Hoe dikker en helderder het ijs, hoe sterker de kleur, en daarom stralen de oude pilaren bij de watervallen meestal het mooist.

Overdag komen deze tinten het best uit. Na zonsondergang laat een hoofdlamp eerder structuur zien dan kleur, en in de lichtbundel kan het ijs zilverkleurig of lichtgroen lijken. In onze vergelijking van dagtochten en avondtochten gaan we dieper in op het licht.

IJsklimmers op de Upper Falls

Op veel winterdagen zie je ijsklimmers aan touwen op de bevroren Upper Falls (bovenste watervallen). Ze schoppen de punten van hun stijgijzers in het ijs en zwaaien met hun pikhouwelen boven hun hoofd, terwijl een maat van onderaf zekert.

Ze horen bij geen enkele tour, en er is geen enkele garantie dat ze er op jouw dag zijn. Als ze er zijn, geven ze een idee van de schaal: een mens halverwege een pilaar laat zien hoe hoog de bevroren waterval echt is.

De bovenste watervallen liggen zo'n 2,7 km van het begin van het pad. Slechts enkele tours lopen zo ver, en in onze gids over de onderste en de bovenste watervallen staat welke tour waarheen gaat.

Water dat onder het ijs blijft stromen

Een bevroren canyon staat niet stil. Op verschillende plekken hoor je Johnston Creek onder het ijs stromen, en op andere zie je donker open water waar de stroming te sterk is om te bevriezen.

Daarom blijven de geleide tochten op het pad en de loopbruggen. Volgens het aanbod van Discover Banff gaan de ijswandelingen niet het ijs van de beek op, en die regel geldt ook als je zelf komt.

Sneeuwbruggen over de beek kunnen stevig lijken en toch hol zijn. Vanaf de loopbruggen zie je alles wat je nodig hebt zonder dat risico, en ijsspikes houden je overeind op de aangestampte sneeuw van het pad.

Vogels en dieren die de winter blijven

Wild is nooit gegarandeerd, en de aanbiedingen van Discover Banff vragen je alleen om uit te kijken. De vogels zie je het waarschijnlijkst, want enkele soorten blijven de hele winter in de vallei.

Raven zijn algemeen rond de canyon en de parkeerplaats en krassen vanuit de boomtoppen. Misschien zie je ook een Amerikaanse waterspreeuw, een klein grijs vogeltje dat op stenen wipt en in het open, snelle water duikt om onder het oppervlak te foerageren.

In de zomer woont er een zeldzamere bewoner in de canyon. Zwarte gierzwaluwen nestelen naar verluidt op de vochtige wanden achter het spatwater. Ze zijn zeldzaam, dus de kans is klein dat je er tijdens een wandeling een ziet.

De canyon na zonsondergang

Een avondbezoek maakt van hetzelfde ijs een heel ander tafereel. De lichtbundel van je hoofdlamp valt op één ijspegel tegelijk, de rest van de kloof valt weg in het zwart, en het geluid van de beek lijkt harder zonder de drukte van overdag.

De keerzijde is simpel. Je ziet alleen wat de lampen beschijnen, na zonsondergang is het kouder, en het aanbod zegt niet hoe ver de groep de canyon in loopt. Als de volledige bovenste watervallen voor jou het zwaarst wegen, is de ijswandeling overdag vanaf ~€ 67 de veiligere keuze.

De canyon achterlaten zoals je hem vond

Johnston Canyon is een van de drukste paden in het Nationaal Park Banff, en het ijs is kwetsbaar. Blijf op de loopbruggen en het gemarkeerde pad, en breek geen ijspegels af voor een foto.

Drones zijn in de nationale parken van Canada niet toegestaan voor recreatief gebruik, dus laat de jouwe in de auto. Neem al je afval mee terug, en geef de waterspreeuwen de ruimte als er een bij de reling landt.

Warme kleding maakt het verschil tussen genieten van het ijs en er snel langs lopen, dus lees wat je aantrekt voor de ijswandeling voordat je gaat. Gezinnen vinden leeftijds- en conditie-informatie in Johnston Canyon met kinderen.